İng. Southern Ocean Currents

Güney Okyanusu hariç diğer bütün okyanusların etrafı kıtalar ile çevrilidir. Şekil 1’de görülen diğer okyanuslardaki akıntılar yatay bir sürtünme kuvveti ile zayıflarken Güney Okyanusundaki Antarktika Kutbu Çevre Akıntısı (AKÇA) Drake Geçidinin olduğu enlemlerde bu tür bir kuvvete maruz kalmadığı için Güney Okyanusu’ndaki en önemli akıntıdır ve tüm dünyada tamamen dolaşan tek akıntıdır. AKÇA batıdan esen daimî rüzgarlar ile doğu yönüne doğru akmakta, Atlantik, Hint ve Pasifik Okyanuslarının güneyinden geçmektedir. AKÇA sadece doğu-batı yönünde yatay bir akıntı değildir. Arjantin kıyılarına kadar kuzeye ve Drake Geçidinin hemen güneyine kadar da güneye uzanmaktadır. AKÇA akıntısı yüzeyden okyanus tabanına kadar erişmekte ve aynı yöne akmaktadır, bu da akıntının toplam büyüklüğünü ölçmekte zorluk yaratmaktadır. AKÇA’nin ölçülebildiği en iyi yer göreceli olarak dar bir alana sıkıştığı Drake Geçididir. Daha önceki çalışmalar akıntının büyüklünü 110 Sv^a ile 175 Sv arasında hesaplamıştırlar.^1,2 AKÇA çoğu zaman iki cephe arasında akmaktadır. Bu cepheler Kutup Cephesi (Antarktikaya yakın) ve Antarktika-altı Cephesidir (Antarktikadan uzak). Antarktika Kutbu Çevre Akıntısı, Antarktika’yı çevreleyen ve bu yüzden de kuzeyden gelen ısı değişikliklerine karşı koruyan bir akıntıdır. Antarktika’daki buzulların artmasının en önemli nedenlerinden bir tanesi Drake Geçidinin yaklaşık olarak 50 milyon yıl önce açılması ve okyanus akıntısının kutba doğru giden ısı transferini engellemesidir.

Antarktika Kutbu Çevre Akınsıtının güneyinde iki adet siklonik gyre bulunmaktadır. Bunlar Ross Denizi üzerindeki Ross Gyre ve Weddell Denizi üzerindeki Weddell Gyre’ıdır. Weddell Gyre’ı Antarktika yarımadasının doğusundan Afrika’nın güneyine kadar uzanmaktadır. Bu akıntı Weddell kıta sahanlığında oluşan yoğun suları taşır. Weddell Gyre’ın büyüklüğü 30-50 Sv arasında hesaplanmıştır^3,4 Weddell Gyre’ın Antarktika’ya yakın kısmında Ronne ve Filchner buzul sahanlıkları vardır. Weddel Gyre’ı siklonik (saat yönü) iken bu buzulların altında antisiklonik (saat yönünün tersi) bir akıntı mevcuttur.⁴ Okyanus suyu batıdan Ronne buzulu altında girip burada yoğunlaşıp doğudaki Filchner buzulu altında çıkmaktadır. Bu su katmanı Antarktika Taban Suyu’nun (ATS) önemli bir parçasıdır (bknz. Güney Okyanusu Temel Sıcaklık ve Tuzluluk Özellikleri). Ross Gyre’i Antarktika kıtasının Pasifik sektörü tarafında bulunmaktadır. Ölçümler büyüklüğünün 10-20 Sv arasında olduğunu göstermektedir.⁵ Ross Denizi buzul sahanlığı dünyadaki en büyük buzul sahanlığıdır. Buzul altındaki yoğun su oluşumu ATS’yi beslemektedir. Okyanus suyu Ross Denizine doğudan girip daha sonra batı ve kuzey yönlü olarak çıkmaktadır.

^a 1 Sv = 106 m³/s.